Opalanie Od A do Z

Aktywator - czynnik chemiczny, który zwiększa aktywność substancji podlegającej przemianom chemicznym. To także potoczne określenie profesjonalnych kosmetyków do opalania w solariach, które zawierają substancje czynnie wpływające na przyspieszenie procesu opalania.

Balsam - po opalaniu i prysznicu to niezbędny pokarm i zarazem napój dla twojej skóry i włosów, które  wymagają wtedy nawilżenia od zewnątrz i od środka.

Cieplny udar - rzadka reakcja organizmu, która może wystąpić w czasie upalnej pogody i wysokiej wilgotności pod wpływem nadmiernego nasłonecznienia. Objawy to wysoka gorączka (nawet powyżej 40şC), przyspieszenie tętna i oddechu, podwyższenie ciśnienia krwi, bóle i zawroty głowy, zaburzenia wzroku, nudności i wymioty, a nawet utrata przytomności.

DNA, a właściwie jego krótkie odcinki - to wkrótce nowy składnik kremu do opalania. Naukowcy z Uniwersytetu Bostońskiego odkryli, że fragment DNA o nazwie pTT może pomóc naprawiać ujemne skutki promieniowania ultrafioletowego i zapobiegać rakowi skóry, bowiem w badaniach na zwierzętach pozbawionych skóry i poddawanych naświetlaniom fragmenty DNA przechodziły w głąb skóry, aktywując w niej procesy naprawcze.
E witamina, czyli tokoferol, należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, występuje w mięsie, jajach, mleku. Dzienne zapotrzebowanie człowieka na witaminę E wynosi 10-30 mg. Jako bardzo silny przeciwutleniacz jest pożądanym składnikiem preparatów do opalania i po opalaniu.
Filtry to jeden ze składników nowoczesnych kosmetyków do pielęgnacji twarzy i ciała. Ich zadaniem jest chronienie skóry przed nadmiernym działaniem promieni UVA i UVB. Kosmetyki zawierające takie filtry potocznie określa się mianem preparatów z faktorem, który jest oznaczony liczbą. Im większa jest ta liczba, tym dłużej preparat chroni skórę przed promieniami słonecznymi. Filtrów nie stosuje się w kosmetykach solaryjnych, więc nie nadają się one do stosowania na plaży.

Gdy gorąco i słonecznie zwiększa się zagrożenie wystąpieniem fotouczulenia, potocznie zwanego alergia na słońce. Fotouczulenie to efekt działania wielu substancji chemicznych, zawartych w pokarmach, kosmetykach czy lekach, które powodują nadwrażliwość skóry na naturalne i sztuczne promieniowanie ultrafioletowe. Jednym z objawów może być nagłe wystąpienie opryszczki.

Hormony szczęścia to endorfiny - grupa związków podobnych budową chemiczną do morfiny, wytwarzanych w ośrodkowym układzie nerwowym, które pełnią funkcje neuroprzekaźników. Wykazują różnorodne działanie: uczestniczą w regulacji pracy serca, wspomagają działanie hormonów, zmniejszają odczuwanie bólu, wpływają na nastrój i emocje. Na stymulowanie produkcji endorfin ma wpływ promieniowanie UV.

Imponować, czyli wzbudzać podziw, uznanie, olśniewać. Rzadziej - także w znaczeniu „pysznić się, popisywać, wywyższać czy wynosić nad innych”. Opalenizną można imponować, ale nie należy się wywyższać z powodu ładnego kakaowego odcienia skóry.

Jak się opalać - dowiesz się tego, czytając artykuły z bieżącego tematu miesiąca.

Kostium bikini, kapelusz, okulary, olejek do opalania i balsam po opalaniu - to rekwizyty niezbędne do wystąpienia na nasłonecznionej plaży.

Lody - rodzaj mrożonego deseru, dawniej przyrządzanego z mleka, jajek, cukru, śmietanki kremowej, substancji smakowo-zapachowych  (lody śmietankowe), z różnymi dodatkami (lody owocowe, waniliowe, czekoladowe, pistacjowe itd.). Równie dobrze smakują u progu lata, jak i zimą, choć teraz wydają się być bardziej zimne.

Łuszczyca - jedna z chorób skóry o niejasnej etiologii i skłonności uwarunkowanej genetycznie. Niektóre postacie łuszczycy reagują korzystnie na naświetlanie promieniami ultrafioletowymi, ale nie należy „leczyć” się w ten sposób na własną rękę, bez konsultacji z lekarzem.

Melanina - ciemnobrunatny lub czarny pigment, występujący u ludzi i zwierząt, nadający barwę skórze, włosom, tęczówce oka. Ilość melaniny wzrasta pod wpływem naświetlania światłem ultrafioletowym (czyli opalanie).

Nasłonecznienie, czyli insolacja (od łac. insolare - wystawiać na słońce) - działanie na Ziemię promieniowania słonecznego.

Opalanie się - eksponowanie skóry na działanie promieni ultrafioletowych naturalnych lub sztucznych. Jego następstwem może być opalenizna lub oparzenie słoneczne. Opalanie stało się modne pod II wojnie światowej, gdy opalenizna przestała nosić piętno cechy niższych warstw społecznych. Obecnie wiadomo, że istnieje ścisły związek między częstością i długością ekspozycji słonecznych a starzeniem się skóry i częstością występowania nowotworów skóry.

Piegi - skórne plamy barwnikowe o średnicy do kilku milimetrów. Szczególnie liczne i widoczne u osób rudowłosych. Powstają i najsilniej wybarwiają się w miejscach eksponowanych na działanie promieni słonecznych. Osoby o dużej ilości piegów, przed opalaniem się (zwłaszcza w solarium), powinny zasięgnąć opinii dermatologa.

Quipo (z hiszp.) - pęk różnokolorowych sznurków z nawiązanymi na nich węzełkami, używany przez dawnych Peruwiańczyków do rachunków i rejestrowania ważniejszych wydarzeń. W wersji uwspółcześnionej - z nanizanymi na sznureczki czy rzemyki koralikami, cekinami, muszelkami - to modny dodatek do paska, dużej torby, a nawet do bikini.

Rumień - zaczerwienienie skóry związane z procesem zapalnym lub rozszerzeniem naczyń skórnych, spowodowane przez czynniki alergiczne, chemiczne, fizyczne, lub mechaniczne. Przyczyną wystąpienia rumienia może być zbyt długa ekspozycja skóry na promienie ultrafioletowe, czyli zbyt intensywne opalanie się.

Słońce Ojciec - stwórcze bóstwo Indian Tukano z dorzecza górnej Amazonki, zwane przez nich Page Abe. Po kłótni i rozstaniu z Nyami Abe (księżycem) stworzył Ziemię i zaludnił ją ludźmi i zwierzętami. Jego córka, Abe Mango, obdarzyła indiański lud ogniem, umiejętnością budowania i garncarstwa.

Tanoreksja - chorobliwa skłonność do opalania się, zwłaszcza w solarium, nienaturalna potrzeba bycia ciągle opalonym na czekoladowy brąz, bez względu na skutki uboczne. Choroba ma podłoże psychiczne i nie zależy od płci ani wieku. Wyraz ten to zlepek angielskiego słowa „tan” (opalenizna) i cząstki greckiej „oreksis” (pożądanie, chęć).

UV to ultrafiolet, czyli promieniowanie świetlne o częstotliwościach pomiędzy zakresem światła widzialnego a promieniowaniem rentgenowskim. Ze względu na działanie na skórę docierające z kosmosu promieniowanie dzieli się na 3 zakresy: UVA, UVB i UVC. Promieniowanie o największej długości fali UVA nie jest w normalnych dawkach szkodliwe. Promieniowanie UVB powoduje zaczerwienienie skóry, po którym następuje pigmentacja, czyli opalanie się. Promieniowanie UVC, o najmniejszych długościach fali, jest szczególnie szkodliwe i powoduje raka skóry. Jest ono zatrzymywanie przez warstwę ozonową, ale pojawia się przy jej zubożeniu.

Vis attractiva (łac.) - siła przyciągania, powab, urok - czyli wszystko to, czego sobie życzymy na plaży i poza nią.

Wreszie urlop! To zagwarantowana ustawowo przerwa w pracy. Latem najbardziej pożądanym ze wszystkich rodzajów urlopów jest ten wypoczynkowy. Do urlopu trzeba przygotować wszystkich wokół i samą siebie. Swoją skórę można przygotować wstępnym lekkim opaleniem w solarium i łykaniem preparatów przygotowujących skórę do silniejszej i dłuższej ekspozycji słonecznej.

Xeres, zwany też pod nazwami jerez i sherry - najbardziej znane wino hiszpańskie produkowane w południowej Andaluzji, w ścisle określonym okręgu między Kadyksem a Sewillą, wokół miasta Jerez de la Frontera. Xeres jest jednocześnie aperitifem i winem deserowym, a także nadaje się do użytku w kuchni. Sherry Cream to bardzo łagodne, słodkie wino o ciemnej barwie. Świetnie smakuje w upał, podane z lodem, jako napój orzeźwiający.

Yacht-club (ang.) - klub sportowy, którego członkowie uprawiają sporty wodne, najczęściej żeglarstwo. Zrzucając żagle, wybierając szoty żagli i wykonując inne czynności na jachcie opalamy się w możliwie naturalny sposób, czyli w ruchu.

Żurnale i czasopisma zwane kobiecymi to przewodniki dla tych, które nawet na plaży czy basenie chcą en vogue.

Źródła - "Słownik Wyrazów Obcych" pod red. J. Tokarskiego, PWN Warszawa 1980; „Leksykon sztuki kulinarnej” M.E. Halbańskiego, Wyd. Watra, Warszawa 1987; „Popularne Encyklopedia Powszechna”, Fogra Oficyna Wydawnicza, Kraków 1999

Znamię - wrodzone, ograniczone zaburzenia rozwojowe skóry, polegające na niedoborze w skórze jakiegoś składnika tkankowego. Może istnieć od urodzenia lub pojawić się później. Najczęstsze są znamiona barwnikowe i naczyniowe. Osoby posiadające znamię lub znamiona i lubiące się opalać, powinny kontrolować je u dermatologa. Licznie występujące na skórze znamiona są przeciwwskazaniem do opalania się.

Iza Ryłko
Obcasy.pl