Cholina - witamina B8
Choliną nazywany jest jeden ze składników lecytyny i innych lipidów.
Odgrywa ważną rolę w przemianie materii, pomaga w wydalaniu toksyn, chroni przed stłuszczeniem wątroby, zapobiega osadzaniu się cholesterolu na ściankach naczyń krwionośnych.
Jej niedobór powoduje pogorszenie funkcjonowania mózgu i pamięci.
Znajduje się w wątrobie, roślinach strączkowych, pomidorach, kapuście.
Średnie dobowe zapotrzebowanie to 0,1 mg.
Inozytol - witamina B9
Rola inozytolu nie jest jeszcze dobrze poznana, wiadomo jednak, że - wraz z choliną - wpływa na przemianę tłuszczów. Odgrywa też ważną rolę w odżywianiu komórek mózgu, jest niezbędna w przekazywaniu bodźców nerwowych, ma działanie uspokajające.
Jego niedobór sprzyja rozwojowi miażdżycy, chorobom wątroby, zahamowaniu wzrostu.
Dobre źródła to mięso, podroby, drożdże, pełne ziarno zbóż, pomarańcze, pomidory, kapusta, bób.
PABA, pabacyd, kwas para-aminobenzoesowy - witamina B10
To składnik kwasu foliowego, który bierze udział w tworzeniu czerwonych krwinek i wspomaga produkcję samego kwasu foliowego.
Niedobór prowadzi do szybkiego siwienia i egzemy.
Kwas orotowy - witamina B13
Kwas ten bierze udział w metabolizmie kwasu foliowego i kobalaminy.
Działa żółciotwórczo i ochronnie na komórki wątroby, normalizuje stężenie kwasu moczowego i cholesterolu we krwi, zapobiega przedwczesnemu starzeniu się.
Występuje w warzywach korzeniowych, serwatce i kwaśnym mleku.
Dotychczas nie ustalono dobowego zapotrzebowania.
Kwas folinowy - witamina B14
Ma działanie krwiotwórcze. Niedobór może być źródłem niedokrwistości.
Najlepszym źródłem jest wątroba.
Kwas pangamowy - witamina B15
Bierze udział w przemianie lipidów, w procesach utleniania komórkowego, działa odtruwająco.
Jego niedobór sprzyja miażdżycy, chorobom wątroby i spadkowi odporności.
Znajduje się w drożdżach, owocach (morele, brzoskwinie), pełnym ziarnie zbóż, nasionach dyni, ziarnie sezamu.
Witamina B17 - letril, zwana też amygdaliną
Niedobór letrilu może doprowadzić do spadku odporności na nowotwory.
Jego niewielkie ilości znajdują się w pestkach moreli, jabłek, czereśni, brzoskwiń, nektaryn i śliwek. Jest to jedyny związek, zaliczany do witamina z grupy B, który nie występuje w drożdżach.
Dobowe zapotrzebowanie wynosi 0,25-1 mg.
Witamina P - rutyna
Są to właściwie bioflawonidy - związki charakterystyczne dla roślin.
Rutyna - obok witamin C i K - odgrywa ważną rolę w zapewnieniu prawidłowej hemostazy. Jest niezbędna do wchłaniania i prawidłowego działania witaminy C, z którą działa synergistycznie w uszczelnianiu naczyń krwionośnych, wzmacnianiu i przywracaniu elastyczności ścianom komórkowym, zmniejszaniu kruchości naczyń krwionośnych, poprawianiu ich przepuszczalności. Jako silny antyoksydant działa przeciwstarzeniowo, pobudza mikrocyrkulację.
Najbogatsze źródła bioflawonidów to owoce cytrusowe, gryka, łuska cebuli, fiołek trójbarwny i ruta, od której zapożyczono nazwę, określając je rutyną.
Choć nie ustalono dziennego zapotrzebowania na rutynę, to według norm amerykańskich należy dostarczyć organizmowi 100 mg na każde 500 mg witaminy C.
Wszystkie niezbędne witaminy można czerpać z pożywienia, pod warunkiem, że spożywane posiłki są komponowane prawidłowo, w dostatecznej ilości, a ich trawienie i wchłanianie przebiega bez zakłóceń.
Witaminy uczestniczą w wielu procesach biochemicznych, w których pożywienie zamieniane jest w energię. Są ważne również dla podtrzymania szeregu funkcji organizmu i posiadają istotne znaczenie dla tworzenia nowych komórek i tkanek naszego ciała.
Witaminy oddziałują na cały organizmu i na siebie nawzajem, np. zbyt mała ilość witaminy C w organizmie powoduje zwiększone wydalanie witaminy B6, a jej wystarczający poziom uaktywnia witaminę B9, a niedobór witaminy D jest przyczyną braku wapnia i fosforu.
O ile nie grozi nam przedawkowanie, gdy dostarczamy organizmowi witamin w pożywieniu, to przy suplementacji tabletkami możemy przedawkować - nadmiar witaminy C organizm wydali wraz z moczem, ale nadmiar witaminy A będzie w organizmie magazynowany. Witamina D jest toksyczna, jeśli spożywa się ją w dawce czterokrotnie większej niż zalecana. Duże dawki witaminy E osłabiają wpływ witaminy K na krzepliwość krwi.
Wypity alkohol opóźnia lub nawet uniemożliwia wchłanianie się witamin.
Witaminy w pigułce nie są substytutami pokarmu, nie mogą go zastąpić, nie są wchłaniane bez przyjęcia pokarmu. Nie mogą zastąpić białka ani innych składników odżywczych, jak związki mineralne, węglowodany, tłuszcze. Nie są samodzielnymi budulcem naszego organizmu, nie można być zdrowym żywiąc się wyłącznie witaminami.
Bez witamin życie ludzkie nie byłoby możliwe, bowiem utrzymujący się niedobór witamin wyrządza szkody naszemu zdrowiu, a w ciężkich przypadkach może nawet prowadzić do śmierci.
